پلی مارکت (Polymarket) یک بازار پیش‌بینی غیرمتمرکز است که در آن کاربران روی نتایج رویدادهای واقعی مانند انتخابات، مسابقات ورزشی یا قیمت بیت‌کوین معامله می‌کنند. این معاملات همتا به همتا و مبتنی بر قراردادهای هوشمند انجام می‌شود و واسطه مرکزی در آن نقش ندارد.

در این مقاله توضیح می‌دهیم پلی مارکت چیست، چگونه کار می‌کند، چه تفاوتی با سایت‌های شرط‌بندی دارد، چطور می‌توان در آن معامله کرد و چه ریسک‌ها و محدودیت‌هایی دارد.

Polymarket چیست؟

پلی مارکت یک بازار پیش‌بینی غیرمتمرکز روی بلاک‌چین پالیگان (Polygon) است. کاربران در آن روی نتایج رویدادهای واقعی مانند انتخابات، مسابقات ورزشی، تغییرات اقتصادی و رویدادهای فرهنگی خرید و فروش می‌کنند.

ویژگی‌های کلیدی پلی مارکت

• غیرمتمرکز و بدون واسطه: تمام معاملات توسط قراردادهای هوشمند اجرا می‌شوند و نهاد مرکزی بر آن‌ها کنترل ندارد.
• خرید و فروش سهام “Yes” یا “No”: هر رویداد دو گزینه دارد، مثلاً «آیا ترامپ در انتخابات ۲۰۲۴ پیروز می‌شود؟»، و کاربر می‌تواند روی «Yes» یا «No» سرمایه‌گذاری کند.
•  قیمت‌گذاری بر اساس احتمال: قیمت هر سهم بین ۰ تا ۱ دلار تغییر می‌کند و نشان‌دهنده درصد احتمال وقوع رویداد است.
•  پاداش ۱ دلاری برای پیش‌بینی درست: اگر نتیجه نهایی مطابق پیش‌بینی باشد، هر سهم «Yes» به ۱ دلار و هر سهم “No” به ۰ دلار تبدیل می‌شود.
•  معاملات همتا به همتا (P2P): معامله مستقیماً با سایر کاربران انجام می‌شود، نه با یک شرکت شرط‌بندی.

Polymarket چگونه کار می‌کند؟ (با مثال عددی)

فرض کنید انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا ۲۰۲۴ در جریان است و شما معتقدید جو بایدن پیروز می‌شود. در پلی مارکت بازاری با این پرسش وجود دارد:

“آیا جو بایدن در انتخابات ۲۰۲۴ پیروز می‌شود؟“

مراحل معامله در پلی مارکت

1. قیمت‌گذاری بر اساس احتمال:
   • اگر حدود ۶۰٪ کاربران احتمال پیروزی بایدن را بدهند، قیمت هر سهم «Yes» نزدیک ۰.۶۰ دلار و هر سهم «No» نزدیک ۰.۴۰ دلار خواهد بود.
   • اگر خبرهای مثبتی درباره بایدن منتشر شود، قیمت «Yes» ممکن است به حدود ۰.۷۰ دلار برسد.
2. خرید سهم “Yes” یا “No”:
   • شما ۱۰ سهم “Yes” به قیمت ۰.۶۰ دلار می‌خرید (مجموعاً ۶ دلار هزینه می‌کنید).
   • اگر بایدن پیروز شود، هر سهم “Yes” به ۱ دلار تبدیل می‌شود و شما ۱۰ دلار دریافت می‌کنید (۴ دلار سود).
   • اگر بایدن شکست بخورد، سهم‌های شما بی‌ارزش می‌شوند و ۶ دلار ضرر می‌کنید.
3. فروش قبل از پایان رویداد:
   • اگر قیمت “Yes” به ۰.۸۰ دلار اگر قیمت به این سطح برسد، می‌توانید سهم‌های خود را بفروشید و ۲ دلار سود این کار را انجام دهید، بدون آنکه لازم باشد تا اعلام نتیجه نهایی صبر کنید.

تفاوت Polymarket با سایت‌های شرط‌بندی چیست؟

مهم‌ترین تفاوتدر پلی مارکت شما روی احتمال وقوع یک رویداد معامله می‌کنید، نه با یک شرکت شرط‌بندی؛ یعنی طرف معامله شما سایر کاربران هستند، نه یک نهاد مرکزی.

قیمت‌ها در Polymarket چگونه تعیین می‌شوند؟

قیمت هر سهم در پلی مارکت بر پایه عرضه و تقاضا و احتمال وقوع رویداد تعیین می‌شود. مفاهیم کلیدی عبارت‌اند از:

1. Probability (احتمال):
   • قیمت سهم “Yes” نشان‌دهنده درصد احتمال وقوع رویداد است.
   • مثلاً اگر قیمت “Yes” ۰.۷۵ دلار باشد، یعنی بازار معتقد است ۷۵٪ شانس پیروزی وجود دارد.
2. Bid & Ask (قیمت خرید و فروش):
   • Bidبالاترین قیمتی که خریداران حاضرند برای خرید بپردازند.
   • Askپایین‌ترین قیمتی که فروشندگان حاضرند بفروشند.
   • Spreadتفاوت قیمت خرید و فروش (Bid و Ask)؛ هرچه این فاصله (Spread) کمتر باشد، نقدینگی بازار بیشتر است.
3. Order Book (دفتر سفارشات):
   • فهرست همه سفارش‌های خرید و فروش باز در بازار.
   • اگر سفارشی با قیمت مورد نظر شما وجود نداشته باشد، می‌توانید سفارش خود را ثبت کنید. سفارش Limit ثبت کنید.

یک مثال کامل از معامله در Polymarket

سناریو: پیش‌بینی برنده جام جهانی

• ورود به پلی مارکت و اتصال کیف پول (مثل MetaMask) با USDC.
• انتخاب بازارمثال: «آیا آرژانتین قهرمان جام جهانی ۲۰۲۶ می‌شود؟»
• تحلیل بازار:

1. قیمت “Yes”: ۰.۳۵ دلار (۳۵٪ احتمال)
2. قیمت “No”: ۰.۶۵ دلار (۶۵٪ احتمال)

• خرید سهم:
  • شما ۲۰ سهم “Yes” به قیمت ۰.۳۵ دلار می‌خرید (۷ دلار هزینه).
• تغییرات بازار:
  • پس از پیروزی آرژانتین در مرحله گروهی، قیمت سهم «Yes» افزایش می‌یابد. ۰.۵۰ دلار می‌رسد.
  • شما تصمیم می‌گیرید ۱۰ سهم را بفروشید و ۱.۵ دلار سود کنید.
• نتیجه نهایی:
  • اگر آرژانتین قهرمان شود، ۱۰ سهم باقی‌مانده به ۱۰ دلار تبدیل می‌شود (۳ دلار سود خالص).
  • اگر قهرمان نشود، ۷ دلار ضرر می‌کنید.

Order Book در Polymarket چیست؟

دفتر سفارش (Order Book) فهرستی از همه سفارش‌های خرید و فروش باز در یک بازار است. این بخش برای معامله‌گران حرفه‌ای اهمیت زیادی دارد، هرچند در بسیاری از منابع فارسی کمتر به آن پرداخته شده است.

اجزای

• Bid (خریداران)فهرست سفارش‌های خرید، همراه با قیمت و مقدار هر سفارش.
• Ask (فروشندگان)فهرست سفارش‌های فروش، همراه با قیمت و مقدار هر سفارش.
• Spread: تفاوت بین بالاترین Bid و پایین‌ترین Ask.

🔹 چرا� است؟

• به شما نشان می‌دهد چه قیمتی برای خرید یا فروش مناسب است.
• اگر Spread زیاد باشد، یعنی نقدینگی کم است و ممکن است معامله شما با Slippage (تغییر قیمت ناگهانی) مواجه شود.

چه کسی نتیجه بازار را تعیین می‌کند؟ (UMA + Resolution)

پلی مارکت برای تعیین نتیجه بازارها از پروتکل UMA (Universal Market Access) استفاده می‌کند. روند کلی چنین است:

1. Resolution (تعیین نتیجه):
   • پس از پایان رویداد، یک Resolver نتیجه معمولاً توسط تیم پلی مارکت یا یک منبع معتبر اعلام می‌شود.
   • برای نمونه، در انتخابات آمریکا نتیجه از منابع رسمی مانند AP یا CNN گرفته می‌شود.
2. Dispute (اعتراض):
   • کاربران در صورت اختلاف با نتیجه اعلام‌شده می‌توانند اعتراض ثبت کنند.
   • اگر اعتراض تأیید شود، نتیجه بازنگری می‌شود.
3. قراردادهای هوشمند:
   • پس از تأیید نهایی، قراردادهای هوشمند به‌طور خودکار سهم‌های برنده را ۱ دلار و سهم‌های بازنده را ۰ دلار می‌کنند.

اگر نتیجه بازار مبهم باشد چه می‌شود؟

گاهی نتیجه یک رویداد مبهم یا مورد اختلاف است. در این حالت:

• Market Rules (قوانین بازار) تعیین می‌کنند که چه اتفاقی می‌افتد.
•  Resolver تصمیم می‌گیرد که بازار بسته، بازنگری یا معلق شود.
•  در صورت ابهام طولانی‌مدتممکن است بازار لغو شود و سرمایه‌ها به کاربران بازگردانده شود.

Polymarket روی چه شبکه‌ای کار می‌کند؟

پلی مارکت روی بلاک‌چین پالیگان (Polygon) فعالیت می‌کند و از اتریوم نیز پشتیبانی می‌کند.

مزایای استفاده از پالیگان

✔ کارمزد بسیار کم۱ سنت برای هر تراکنش)
✔ سرعت بالا (تأیید تراکنش‌ها در چند ثانیه)
✔ قابلیت همکاری با اتریوم (امکان انتقال دارایی‌ها بین دو شبکه)

چه ارزهایی در Polymarket استفاده می‌شوند؟ (۲۰۲۶)

در حال حاضر پلی مارکت فقط از استیبل‌کوین USDC پشتیبانی می‌کند؛ افزودن ارزهایی مانند DAI، USDT یا توکن‌های اختصاصی در آینده ممکن است.

چرا

• ثبات قیمت (۱ USDC = ۱ دلار)
• پذیرش گسترده در دنیای دیفای
• امنیت بالا (برخلاف برخی استیبل‌کوین‌های متمرکز)

کارمزد Polymarket چقدر است؟

پلی مارکت ۲٪ز هر معامله کارمزدی دریافت می‌شود که به دو بخش تقسیم می‌شود:

1. ۰.۵٪ برای تأمین نقدینگی بازار
2. ۱.۵٪ برای تیم پلی مارکت

در  مقایسه با رقبا:

• Kalshi: ۰.۲٪ کارمزد
• سایت‌های شرط‌بندی سنتی: تا ۱۰٪ کارمزد

نحوه ثبت‌نام، واریز و برداشت در Polymarket

۱. ثبت‌نام

• به polymarket.com بروید.
• کیف پول خود (مثل MetaMask) را متصل کنید.
• هیچ نیازی به KYC نیست (مگر برای برداشت‌های بزرگ).

۲. واریز وجه

• USDC را از صرافی به کیف پول خود منتقل کنید.
• در پلی مارکت، روی “Deposit” کلیک کنید و مقدار مورد نظر را واریز کنید.

۳. خرید و فروش سهم

• یک بازار را انتخاب کنید.
• روی “Buy Yes” یا “Buy No” کلیک کنید.
• مقدار و قیمت مورد نظر را وارد کنید.

۴. برداشت وجه

• پس از فروش سهم‌ها، می‌توانید USDC را به کیف پول خود برداشت کنید.

آیا می‌توان سهم را پیش از پایان رویداد فروخت؟

بله، یکی از مزیت‌های اصلی پلی مارکت این است که می‌توانید سهم‌های خود را پیش از پایان رویداد بفروشید.

مزایا

• قفل شدن سرمایه نیست (برخلاف شرط‌بندی سنتی).
• می‌توانید سود خود را زودتر برداشت کنید.
• اگر نظرتان تغییر کرد، می‌توانید از ضرر جلوگیری کنید.

نقدینگی، Spread و Slippage چیست؟

۱(Liquidity)

• هرچه سفارشات خرید و فروش بیشتر باشد، نقدینگی بالاتر است.
• نقدینگی کم = Spread زیاد و Slippage بالا.

۲

• تفاوت بین بهترین قیمت خرید (Bid) و بهترین قیمت فروش (Ask).
• Spread کم = نقدینگی خوب و هزینه معامله کمتر.

۳

• تغییر ناگهانی قیمت هنگام اجرای سفارش.
• در بازارهای با نقدینگی کم، ممکن است قیمت خرید شما بالاتر از حد انتظار باشد.

چگونه Slippage را کاهش دهیم؟

• در بازارهای با نقدینگی بالا معامله کنید.
• از سفارشات Limit استفاده کنید.

Polymarket چگونه درآمد کسب می‌کند؟

پلی مارکت از چند طریق درآمد دارد:

1. کارمزد معاملات (۲٪) – اصلی‌ترین منبع درآمد.
2. کارمزد برداشت – در برخی موارد.
3. شراکت با پروژه‌ها – برای ایجاد بازارهای جدید.
4. سرمایه‌گذاری در نقدینگی – تأمین نقدینگی برای بازارهای جدید.

نکته مهم: پلی مارکت دسترسی مستقیم به وجوه کاربران ندارد و معاملات روی بلاک‌چین ثبت می‌شوند؛ با این حال، ریسک قراردادهای هوشمند و کیف پول همچنان وجود دارد.

ریسک‌های Polymarket

مزایا و معایب Polymarket

Polymarket vs Kalshi (مقایسه)

کدام بهتر است؟

• اگر غیرمتمرکز بودن و عدم نیاز به KYC برایتان مهم است → Polymarket.
• اگر کارمزد کم و نقدینگی تضمین‌شده می‌خواهید → Kalshi.

جمع‌بندی

پلی مارکت یک بازار پیش‌بینی غیرمتمرکز است که به کاربران اجازه می‌دهد روی رویدادهای واقعی جهان معامله کنند. شفافیت بلاک‌چین، کارمزد نسبتاً کم و امکان فروش پیش از پایان رویداد از ویژگی‌های آن است، اما جایگزینی بدون ریسک برای سایت‌های شرط‌بندی سنتی نیست.

با این حال، ریسک‌های قانونی، نقدینگی کم در برخی بازارها و محدودیت‌های جغرافیایی را نباید نادیده گرفت. اگر استفاده از پلی مارکت در کشور شما قانونی است، می‌تواند فرصتی برای به‌کارگیری دانش و تحلیل شما باشد؛ سود تضمین نمی‌شود.

سؤالات متداول

۱. آیا می‌توانم در Polymarket بدون KYC معامله کنم؟

پلی مارکت برای استفاده معمول نیازی به KYC ندارد، اما برای برداشت‌های بزرگ ممکن است احراز هویت لازم شود.

۲. چگونه می‌توانم سود خود را برداشت کنم؟

سهم‌های خود را بفروشید و USDC را به کیف پول خود برداشت کنید، سپس آن را در صرافی به ارز مورد نظر تبدیل کنید.

۳. آیا Polymarket هک شده است؟

تا کنون هک بزرگ گزارش‌شده‌ای وجود نداشته است، اما ریسک قراردادهای هوشمند همیشه باقی می‌ماند.

۴. بهترین استراتژی برای کسب سود در Polymarket چیست؟

پیش از معامله، اخبار و داده‌های مرتبط را بررسی کنید، سرمایه را میان بازارهای مختلف پخش کنید، در صورت نیاز با فروش زودهنگام ریسک را کاهش دهید و از بازارهای کم‌نقدینگی دوری کنید.

۵. آیا می‌توانم از Polymarket در ایران استفاده کنم؟

خیر  پلی مارکت در ایران غیرقانونی است و استفاده از VPN نیز ممنوع است.